Alimlər münasibətlərin sona çatma ehtimalında genetik faktorların da müəyyən rol oynaya biləcəyini ortaya qoyub. Araşdırmaya görə, təhsil səviyyəsi, həyat məmnunluğu və bəzi davranış meyilləri ilə əlaqəli genetik xüsusiyyətlər münasibətlərin davamlılığına təsir göstərə bilər. Bununla belə, mütəxəssislər “boşanma geni” adlı tək bir genin mövcud olmadığını, ətraf mühit, həyat şəraiti və şəxsi qərarların hələ də həlledici rol oynadığını vurğulayır.

Oslo Universitetindən sosioloq Rut Eva Yorqensen bildirir ki, genlər taleyi tam müəyyən etmir: “Taleyimiz genlərimizdə yazılı deyil. Lakin münasibəti bir yapboz kimi təsəvvür etsək, genetik faktorlar bu parçaların bir hissəsini təşkil edir.”

Onun sözlərinə görə, bu kiçik genetik təsirlər bir araya gəldikdə bəzi insanlarda ayrılıq riskini bir qədər artıra və ya azalda bilər.

Araşdırmada yüksək təhsil səviyyəsi, daha yüksək subyektiv rifah və ilk övladın daha gec yaşda dünyaya gətirilməsi ilə əlaqəli genetik meyillərin daha stabil münasibətlərlə bağlı olduğu müəyyən edilib. Bunun əksinə olaraq, siqaret çəkməyə meyillilik, riskli davranışlar və erkən yaşda cinsi həyata başlama ilə əlaqəli genetik xüsusiyyətlərin ayrılıq ehtimalını bir qədər artıra biləcəyi qeyd olunur.

Tədqiqat Norveçdə aparılan və dünyanın ən böyük ailə sağlamlığı araşdırmalarından biri sayılan “Norwegian Mother, Father and Child Cohort Study” məlumatlarına əsaslanır. Alimlər tək genlər əvəzinə minlərlə genetik variantın birlikdə yaratdığı “poligenik skorlar”ı təhlil ediblər.

Nəticələrə görə, qadınlarda genetik fərqlər münasibətlərin bitməsi riskində təxminən 9 faiz, kişilərdə isə 3 faiz paya malik ola bilər. Tədqiqatçılar bildirirlər ki, bu göstərici genlərin təsirini göstərsə də, həlledici amil deyil.

Araşdırmada diqqətçəkən məqamlardan biri də nevrotikliklə bağlı nəticələrdir. Adətən narahatlıq və həssaslıq meyillərinin ayrılıq riskini artırdığı düşünülsə də, bu tədqiqatda həmin genetik meyilə sahib şəxslərdə riskin bir qədər aşağı olduğu müşahidə edilib. Bunun səbəbi kimi həmin şəxslərin münasibətlərdə təhlükəsizlik və sabitliyə daha çox ehtiyac duyması göstərilir.

Tədqiqatçılar eyni ailədə böyüyən bacı-qardaşların müqayisəsini apararaq ortaq mühit faktorlarını minimuma endirməyə çalışıblar. Nəticələr genetik fərqlərin münasibət nəticələri ilə müəyyən dərəcədə üst-üstə düşdüyünü göstərib.

Alimlər yekun olaraq vurğulayır ki, genetik təsir mövcuddur, lakin münasibətin taleyini təkbaşına müəyyən etmir. Həyat təcrübəsi, sosial mühit, partnyor seçimi və şəxsi qərarlar daha güclü rol oynamaqda davam edir.

Nəticə olaraq, genlər insanlar arasında fərqlilik yaratsa da, münasibətin davam edib-etməməsini müəyyən edən əsas amil həyat şəraiti və fərdi seçimlərin birgə təsiridir.

Jalə

Mənbə: demokrat.az