2026-cı il Dünya Kuboku ilə bağlı məsələlər hələ də müzakirə olunur.

Son günlər daha bir mövzu diqqət mərkəzinə düşüb.

Məlum olur ki, ABŞ İspaniya millisinin mükafat pulunun bir hissəsini vergi kimi saxlaya bilər. Bu halda onlar rekord məbləğdə mükafatın – 63,5 milyon avronun təxminən 19 milyonunu götürəcəklər. Gəlin bunun həqiqətən baş verə biləcəyini anlayaq.

Hətta ABŞ-ın özündə də narazılıq var

İlk baxışdan, İspaniya məsələsi ABŞ vergi qanunvericiliyində “ABŞ-da həyata keçirilən fəaliyyətlərdən əldə edilən gəlir” kimi təsvir olunur. İspaniyalı futbolçular ölkənin vergi rezidentləri deyillər, lakin mükafat pulu alıblar. Bu cür işlərə adətən 30% federal vergi dərəcəsi tətbiq olunur.

Qeyd etmək vacibdir: indiyə qədər ABŞ vergi orqanları ispanlardan heç nə tutmayıblar. Və onların bunu edib-etməyəcəyi də bəlli deyil.

Bu xəbər ABŞ-ın özündə, hər iki əsas partiyada qəzəbə səbəb oldu. Respublikaçı konqresmen Tim Burçett deyib: “Düşünürəm ki, bu saxtakarlıqdır. Biz insanları buraya gəlib pullarını xərcləməyə təşviq etmək istəyirik, sonra isə bunun əhəmiyyətli bir hissəsini onlardan alırıq. Daha yaxşı vergi sisteminə ehtiyacımız var”.

Digər bir konqresmen, Demokrat Conatan Cekson da eyni fikirdədir: “Bu səhvdir və daha ciddi bir problemi vurğulayır. Korporasiyalar vergi ödəməli, vergi boşluqlarından istifadə etməməlidirlər. Və insanlar, işləyən işçilər, gəlirlərinin 30 faizini ödəməli olmamalıdırlar”.

Ritorika fərqlidir, amma hamı narazıdır. Dünya Kubokundan ən çox faydalanan FİFA heç bir vergi ödəməyəcək. Lakin konkret oyunçularla bağlı vəziyyət daha mürəkkəbdir:

FİFA-nın özü və milli federasiyaların təşkilatlar kimi razılaşdırdığı vergi güzəştləri, ABŞ-da olduqları müddətdə qazandıqları fiziki şəxslərin – oyunçuların, məşqçilərin, hakimlərin və nümayəndə heyətinin üzvlərinin – şəxsi gəlirlərinə şamil edilmir.Əsas qayda olaraq, qeyri-rezident əcnəbilərə ödənişlər “Amerika Birləşmiş Ştatlarında göstərilən xidmətlərlə əlaqədar” ümumi gəlirin 30%-i dərəcəsi ilə federal gəlir vergisinə tabedir. Dərəcə əlavə dövlət vergisi ilə artırıla bilər (məsələn, Kaliforniyada, cəmi 41%-ə qədər).Eyni zamanda, ABŞ və İspaniya arasında ikiqat vergitutmanın qarşısının alınması haqqında razılaşma mövcuddur, lakin orada 10 min dollardan çox olmayan gəlir vergidən tamamilə azaddır (İspaniyalı oyunçular və məşqçilər daha çox qazanacaqlar).

Əlavə vasitə: xarici idmançı ABŞ vergi orqanları ilə əvvəlcədən razılığa gələ bilər ki, ümumi gəlirdən deyil, xalis gəlirdən sənədləşdirilmiş xərclər çıxılmaqla mütərəqqi şkala üzrə tutulsun. Lakin, bu halda hər bir oyunçu ABŞ-dakı ilk oyunundan ən geci 45 gün əvvəl ərizə təqdim etməli idi. İndi bu məsələ həll edilə bilməz.İndi əsas məsələ FİFA-nın mükafat pulunun birbaşa oyunçulara və məşqçilərə deyil, milli assosiasiyalara (Dünya Kuboku zamanı ev sahibi ölkələrdə mükafat pulu vergilərdən azaddırlar) çatmasıdır.

İspaniya Futbol Federasiyasının (RFEF) pulu oyunçular və məşqçilər arasında necə bölüşdürəcəyi daxili razılaşmalar məsələsidir və bu razılaşmalar şəffaf deyil. Texniki cəhətdən ABŞ vergi orqanları bu sənədləri vergini düzgün hesablamaq üçün FİFA vasitəsilə tələb edə bilərlər. Beləliklə, rahatlamağa heç bir səbəb yoxdur.

Əvvəlki Dünya Kuboklarında belə bir şey baş verib?

Bu, 2026-cı il Dünya Kubokunu digərləri ilə müqayisədə istisna edən daha bir haldır. Əvvəlki dörd turnirdə – Cənubi Afrika, Braziliya, Rusiya və Qətərdə – oyunçular heç bir vergi ödəməyiblər. FİFA təkcə özü üçün deyil, bütün iştirakçılar üçün stimul axtarırdı.

ABŞ vergi ödənişləri alan yeganə ölkə deyil, çünki turnir Kanada və Meksikada da keçirilib. Onların vergi orqanları ABŞ ilə razılığa gəliblər ki, kompensasiya hər ölkədə oynanılan oyunların sayına əsasən bölüşdürülsün. Həmçinin qeyd etmək lazımdır ki, oyunçular vergiləri vətəndaşlıqlarına deyil, yaşayış yerlərinə əsasən ödəyirlər. Məsələn, Rodri “Mançester Siti”də oynadığı üçün İngiltərənin vergi rezidentidir və buna görə də ABŞ-İspaniya vergi müqaviləsi ilə əhatə olunmur.

Və beləliklə, hər şey daha da qarışıq olur.

Mənbə: publika.az